Nghề Truyền Thống Giấy Dó Ở Hang Kia – Pà Cò

Nghề Truyền Thống Giấy Dó Ở Hang Kia – Pà Cò

Nghề làm giấy Dó đã có mặt từ rất lâu ở Hòa Bình, đặc biệt nổi tiếng là làng nghề Suối Cỏ. Nhưng ít ai biết đến ở Thung Lũng Hàng Kia – Hòa Bình nghề truyền thống này cũng được người dân lưu giữ và bảo tồn cho đến ngày nay.

Nằm ở độ cao 1200m, Hang Kia – Pà Cò là một thung lũng xinh đẹp, tuy chỉ cách thị trấn Mộc Châu hơn 30 km nhưng đường lên Hang Kia khá khó khăn, điều này có thể hấp dẫn với khách du lịch nhưng đối với người dân bản địa đó là một khó khăn lớn. Bởi chính điều kiện địa hình này mà sinh hoạt của ngươi Mông ở Hang Kia chủ yếu là tự cung tự cấp. Cho đến giờ, người dân bản địa vẫn tự dệt, tự thêu thùa, tự nhuộm vải, tự làm giấy và những vật dụng hàng ngày khác.

Dừng chân ở vùng thung lũng xinh đẹp người ta có thể dễ dàng được tận mắt thấy cách người Mông làm ra giấy Dó thủ công. Không những thế, du khách đến đây còn có thể được trải nghiệm tự tay làm ra những tờ giấy Dó cho riêng mình.

Giấy Dó được tạo ra như thế nào?

Giấy Dó ban đầu được người dân bản địa sử dụng trong việc trang trí bàn thờ tổ tiên vào những ngày lễ Tết. Ngoài ra, giấy Dó còn được dùng để dán lên tất cả các vận dụng trong nhà. Theo quan niệm của người Mông, mọi vật quanh ta đều mang linh hồn riêng của chúng, việc dán giấy và thắp nhang cho đồ vật trong ngày Tết giống như việc tri ân chúng đã ở bên ta trong cả một năm qua.

Giấy Dó được làm từ một loại cây thuộc họ sậy có tên là Dướng. Phần thân của cây Dướng được ngâm và đập nhuyễn để tạp thành bột giấy. Giữa núi rừng bao la, được nghe thấy tiếng chày giã bột giấy xa xa vọng lại là một trải nghiệm thú vị mà ít có nơi nào có thể đem lại.

Giấy Dó được hoàn thiện ít nhất phải trải qua 10 giai đoạn và kéo dài trong vòng một tháng. Đến với Hang Kia, khách du lịch sẽ được trải nghiệm làm giấy Dó từ công đoạn xeo giấy hay còn gọi là tráng giấy đây là công đoạn màn người thợ thủ công phải múc nước bột giấy rồi gác lên “đòn cách” bằng tre trên mắt tàu xeo sao cho nước rỏ xuống hết, chỉ còn bột giấy đọng lại trên liềm. Nước khô dần, bột giấy se lại, trang giấy hiện ra trên liềm xeo. Đặc biệt, quá trình làm giấy Dó tuyệt nhiên không sử dụng đến hóa chất mà chỉ dùng nhựa cây gỗ mò để tạo độ kết dính cho bột cũng như độ dai cho giấy.

Giấy Dó – phần hồn thiêng liêng của đất trời

Phải tận mắt nhìn những người dân bản địa nơi đây tần tảo sớm hôm xeo dó, phơi dó, phải trông thấy họ nâng niu từng thếp giấy dó như một phần hơi thở thì mới thấy được cái hồn cái đẹp khi cầm trên tay một tờ giấy Dó hoàn chỉnh.

Những con người sống ở thung lũng này họ không mỏng manh tha thướt bởi việc làm ra những tờ giấy gió yêu cầu họ phải mạnh mẽ, dẻo dai và bền chặt nhưng họ lại có được sự tỉ mỉ, khép léo và tinh tế đúng như những tờ giấy Dó là họ tự tay làm ra. Bản thân họ đã là một phần hồn của dó – phần hồn gìn giữ những phần hồn thiêng liêng hơn.

Giữa những tháng ngày tất bật này, khi mà chúng ta làm gì cũng phải vội vàng chạy đua với thời gian việc được chững lại, nhìn những người Mông chau chuốt từng, tỉ mẩn, chắt chiu từng tinh hoa ở đời, miệt mài bên cối giã, miệt mài bên tiếng chày, giếng nước…để làm nên những tờ giấy dó sẽ khiến chúng ta nhận ra rằng, thời gian thật sự chưa từng thúc giục chúng ta bao giờ. Và bản thân ta cần chậm lại, để trở thành một phần hồn nào đó của thế giới vô tri ngoài kia.

Giấy Dó thực sự là một nét văn hóa độc đáo của thung lũng nhỏ xinh Hang Kia – Pà Cò. Chúng ta hãy cùng nhau buông bỏ những bận rộn, vội vã thường nhật và khám phá nét chấm phá độc đáo của vùng đất này. Đi, đừng ngại!.